Banner tin

Đền Xã Tắc - “cột mốc” vững bền nơi biên cương Tổ Quốc.

Đền Xã Tắc tọa lạc tại một vị trí vô cùng đặc biệt, cạnh bờ sông Ka Long (Ranh giới biên giới Việt – Trung), thuộc khu 3 phường Ka Long, thành phố Móng Cái. Năm 2005 , di tích đền Xã Tắc đã được công nhận là di tích cấp Tỉnh – theo quyết định số: 2332/QĐ-UBND tỉnh Quảng Ninh ngày18/7/2005.

 

Đền Xã Tắc trước kia có tên là “Đàn miếu Xã Tắc Đại vương” (Nơi lập đàn để tế long thần thổ địa của bản thôn). Theo Hồ sơ xếp hạng di tích, Đền được xây dựng vào khoảng cuối thế kỉ XIII, đầu thế kỷ thứ XIV dưới thời nhà Trần để thờ thần Xã Tắc – Bản cảnh thành hoàng của châu Móng Cái xưa. Tại đây còn phối thờ Hưng Nhượng Đại Vương Trần Quốc Tảng, Cao Sơn Đại Vương, Long thần thổ địa của bản thôn và các vị tiên công của những dòng họ đã có công đến khai khẩn vùng đất này. Năm 2005, đền đã được UBND tỉnh Quảng Ninh xếp hạng là di tích lịch sử - văn hóa cấp tỉnh.

Đền Xã Tắc

Theo lời kể của các cụ cao niên sống quanh khu vực này, trước kia, Đền Xã Tắc được xây dựng tại mép sông Thác Mang với quy mô khá lớn gồm ba gian nhà, mặt quay về hướng Nam, mái lợp ngói âm dương. Đầu thế kỷ XX, trong một lần bão lớn, Đền bị sạt lở và được nhân dân di chuyển vào trong khu vực Xoáy nguồn với quy mô nhỏ hơn trước. Do vậy, Đền còn có tên khác là Miếu Xoáy Nguồn.

Trải qua những biến đổi thăng trầm của thời gian, đến nay, đền được trùng tu nhiều lần, lần trùng tu lớn nhất là vào năm Kỷ Mão 1879. Trong cuộc chiến tranh biên giới phía Bắc năm 1979, đền bị phá hủy, chỉ còn lại một vài tấm bia và nền móng cũ. Sau năm 1989, đền được phục hồi lại với quy mô nhỏ. Để đáp ứng mong mỏi của quần chúng nhân dân dân muốn có một cơ sở thờ tự khang trang, quy mô, năm 2009, đền Xã Tắc đã được UBND tỉnh Quảng Ninh ra Quyết định cho phép phục hồi và giao cho UBND thành phố Móng Cái làm chủ đầu tư giai đoạn I và BTS Giáo hội phật giáo tỉnh Quảng Ninh làm chủ đầu tư giai đoạn II, triển khai dự án bằng nguồn vốn xã hội hóa.

Hoa văn trên các bức hoành phi câu đối được trạm khắc tinh xảo

Đền Xã Tắc ngày nay được xây dựng theo hướng Nam, trên một khu đất cao, thoáng mát với diện tích khuôn viên khoảng 20.000m2 , phía Đông giáp sông Ka Long, ba mặt còn lại giáp với khu vực đất thuê của công ty liên doanh khách sạn Hồng Vận. Ngôi đền chính có diện tích 308 m2, được xây dựng theo kiểu chữ “công”. Trong đó: tòa tiền đường gồm ba gian hai chái, hai gian chung đường và ba gian hậu cung. Đền được xây dựng chủ yếu bằng gỗ lim, mái lợp ngói vảy rồng, tường xây gạch. Đền được xây hai tầng tám mái với những họa tiết hoa văn chạm trổ truyền thống, tinh xảo, mái lợp ngói mũi hài. Hiện nay, Đền Xã Tắc vẫn còn lưu giữ được ba tấm bia cổ có niên đại từ những năm 1879, trên đó có ghi danh những người đã góp công, góp của để trùng tu, xây dựng lại đền.

 Đền Xã Tắc là  một di tích lịch sử văn hóa có quy mô lớn và lịch sử lâu đời. Đây từng là địa điểm sinh hoạt tín ngưỡng, tâm linh linh thiêng của cư dân Móng Cái và các vùng lân cận, ngoài những ngày cúng rằm và mồng một hàng tháng. Hàng năm, tại đền còn diễn ra 5 ngày lễ chính là ngày 16/1, 2/5, 16/8, 16/12, 18/12 (ÂL). Trong những ngày này, người dân trong khu vực được chia thành 5 tổ. Trong một năm, mỗi tổ được phân công lo một lễ chính. Ngày 16/1 là ngày lễ cầu an. Trong ngày này, con lợn được đem ra giết thịt, lòng lợn được nấu thành một vạc cháo to, thịt được luộc lên làm lễ cúng Xã Tắc Đại Vương. Ngoài ra, người dân trong tổ còn làm thuyền giấy, sắm nhiều hoa quả, vàng mã, rượu, bánh… cúng trong suốt một ngày sau đó mang thuyền thả xuống sông cầu bình an, cầu tài, cầu lộc. Còn cháo và thịt được chia cho 5 tổ. Nghi lễ này kéo dài và tồn tại suốt nhiều  thế kỷ.

Ban thờ Xã Tắc Đại Vương

Với người dân sống trên địa bàn, đền Xã Tắc từ lâu đã trở thành một chốn linh thiêng để họ gửi gắm những tâm tư, nguyện vọng rất đỗi đời thường của mình. Dần dần, ngôi đền không chỉ mang ý nghĩa là một cơ sở thờ tự, một nơi thể hiện văn hóa, tín ngưỡng của người Việt mà nó còn chứa đựng một ý nghĩa văn hóa to lớn hơn. Lệ tế Xã tắc đã vượt ra khỏi phạm vi thờ thần của một làng, hay một khu vực và trở thành ngôi đền thờ của thần non sông, đất nước đúng như ý nghĩa của cụm từ “Sơn hà Xã Tắc”.

Nằm ở vị trí địa đầu của Tổ Quốc, đền Xã Tắc từng là nơi ghi dấu bao thăng trầm, của lịch sử. Nhưng dù ở thời nào, dù bĩ cực hay thái lai người dân nơi đây vẫn không quên hương khói, phụng thờ. Đây không chỉ là một địa danh thu hút khách tham quan du lịch, một địa điểm văn hóa tâm linh. Nó đã trở thành một “cột mốc” vững bền khẳng định chủ quyền lãnh thổ Quốc gia, ghi dấu ấn lịch sử nơi ông cha ta thời trước trấn yên bờ cõi và khẳng định nét đặc trưng trong sinh hoạt văn hóa, tín ngưỡng của nhân dân Việt Nam nơi địa đầu biên cương của Tổ quốc./.

Tin cùng chuyên mục

Toàn văn Dự thảo Báo cáo Chính trị trình Đại hội đại biểu Đảng bộ tỉnh lần thứ XV, nhiệm kỳ 2020 – 2025

Toàn văn Dự thảo Báo cáo Chính trị trình Đại hội đại biểu Đảng bộ tỉnh lần thứ XV, nhiệm kỳ 2020 – 2025


Móng Cái: Thành phố thông minh

Móng Cái: Thành phố thông minh


Tặng quà nạn nhân chất độc da cam

Tặng quà nạn nhân chất độc da cam


Điểm sáng trong phong trào “Toàn dân đoàn kết xây dựng đời sống văn hóa”

Điểm sáng trong phong trào “Toàn dân đoàn kết xây dựng đời sống văn hóa”


TP Móng Cái: Tăng cường công tác phòng, chống dịch bệnh COVID-19

TP Móng Cái: Tăng cường công tác phòng, chống dịch bệnh COVID-19


Vượt lên chính mình

Vượt lên chính mình


Về Lễ hội Đình Trà Cổ - Về miền di sản

Về Lễ hội Đình Trà Cổ - Về miền di sản


“Đầy lùi COVID-19: Cách thức bảo vệ quyền và sức khoẻ của phụ nữ, trẻ em gái trong bối cảnh hiện tại”

“Đầy lùi COVID-19: Cách thức bảo vệ quyền và sức khoẻ của phụ nữ, trẻ em gái trong bối cảnh hiện tại”


Móng Cái siết chặt hoạt động kinh doanh thực phẩm

Móng Cái siết chặt hoạt động kinh doanh thực phẩm


Gặp người hai lần vinh dự được gặp Bác Hồ nơi địa đầu Tổ Quốc

Gặp người hai lần vinh dự được gặp Bác Hồ nơi địa đầu Tổ Quốc


Công an Móng Cái nỗ lực vì sự hài lòng của nhân dân

Công an Móng Cái nỗ lực vì sự hài lòng của nhân dân


Tuổi cao, gương sáng phát triển kinh tế

Tuổi cao, gương sáng phát triển kinh tế


Thành phố Móng Cái: Tổ chức lễ tế Xã Tắc

Thành phố Móng Cái: Tổ chức lễ tế Xã Tắc


Trung tâm y tế TP Móng Cái vững niềm tin nơi tuyến đầu

Trung tâm y tế TP Móng Cái vững niềm tin nơi tuyến đầu


Thực hiện tốt kỷ cương, kỷ luật hành chính ngay trong những ngày làm việc sau kỳ nghỉ Tết nguyên đán

Thực hiện tốt kỷ cương, kỷ luật hành chính ngay trong những ngày làm việc sau kỳ nghỉ Tết nguyên đán